Binnenkort verschijnt Conditiebalans, Van FINonomie naar ECOnomie.

Een Zinplein-uitgave over een nieuw institutioneel ontwerp voor een samenleving die ontdekt dat financiële continuïteit en de dragende condities van mens, cultuur en planeet niet vanzelf dezelfde kant op bewegen.

De klimaatcrisis vormt daarin geen eindpunt van verontwaardiging, maar een stresstest voor ons bestuurlijk ontwerp. Conditiebalans onderzoekt wat er gebeurt wanneer menselijke, culturele, sociale en ecologische condities een bestuurlijke positie krijgen die nu vooral aan financiële waarden is voorbehouden.

Centraal staat een eenvoudige observatie.

Wat financieel is, kan worden begroot, gewogen, gecontroleerd en bestuurd.

Andere waarden worden voortdurend ervaren, maar beschikken niet over een vergelijkbare institutionele drager. Gezondheid, natuur, stilte, cultuur, vertrouwen, leefkwaliteit en sociale samenhang kunnen daardoor lange tijd gewicht verliezen voordat hun achteruitgang ook financieel zichtbaar wordt.

Conditiebalans brengt een raderwerk van bestuurlijke, economische en maatschappelijke handelingen in beeld waarmee die scheefgroei kan worden gecorrigeerd.

Een belangrijke plaats daarin krijgt de conditionsheet.

Deze geeft fundamentele basiscondities een vaste bestuurlijke positie naast de financiële balans. Niet als wensenlijst en niet door uiteenlopende waarden tot één maatstaf te reduceren, maar door zichtbaar te maken wat van existentieel belang is en binnen de bestaande financiële ordening te lang onvoldoende gewicht kreeg.

Daarmee ontstaat ook ruimte voor een tweede vermogenslogica.

Naast consumeren, sparen en beleggen introduceert Conditiebalans dragen als nieuwe categorie.

Het aandeel heeft financiële waarde eeuwenlang van krachtige institutionele dragers voorzien. Geld, eigendom en rendement kunnen worden samengebracht, opgeschaald en zo vermogen vormen.

Het zindeel doet dat voor immateriële waarde.

Het aandeel organiseert vermogen rond winstmaximalisatie.
Het zindeel organiseert vermogen rond conditiemaximalisatie.

Daarmee kunnen zachte krachten maatschappelijk gewicht krijgen zonder hun karakter te verliezen.

Wat mensen ervaren als waardevol hoeft niet eerst bezit, rendement of financiële schade te worden voordat het serieus kan meetellen. Betrokkenheid kan zich organiseren. Kleine bijdragen kunnen samen vermogen vormen. Wat eerder gemakkelijk buiten beeld bleef, kan bestuurlijk en maatschappelijk handelingskracht krijgen.

Dat raakt cultuur, natuur, water, gezondheid, leefomgeving en sociale verhoudingen. De concrete toepassing verschilt telkens. De overeenkomst ligt dieper: een fundamentele basisconditie die onvoldoende gewicht kreeg, wordt zichtbaar en krijgt een plaats van waaruit kan worden gehandeld.

Ook economisch opent dat een andere richting.

Veel financiële waarde ontstaat terwijl basiscondities worden uitgeput en de rekening pas verschijnt wanneer schade, herstel of uitval financieel meetbaar wordt. Conditiebalans onderzoekt hoe behoud, herstel en versterking eerder onderdeel kunnen worden van economische activiteit.

Naast extractie verschijnt nurturing.

Daarvoor hoeven bedrijven, banken, verzekeraars, overheden of burgers niet eerst idealistischer te worden. Gezonde mensen, levende natuur, betrouwbare infrastructuur, sterke cultuur en sociale samenhang zijn ook betere condities om in te wonen, werken, ondernemen en investeren.

Voorkomen is goedkoper dan herstellen.

Zo verandert ook het perspectief op groei.

Materiële groei kent grenzen. Grondstoffen, energie, bodem en ruimte zijn niet oneindig. Immateriële rijkdom is oneindig. Kennis, kunst, ontmoeting, spel, schoonheid, betekenis en verbeelding kunnen zich vermenigvuldigen zonder dezelfde aanslag op de planeet.

Minder van de wereld bezitten om meer van het bestaan te ervaren.

Conditiebalans blijft niet bij analyse. Het boek werkt het ontwerp uit aan de hand van bestuurlijke modellen, praktijkvoorbeelden en concrete routes van waarnemen naar organiseren en handelen.

Geen ontsnapping uit het bestaande systeem, maar uitbreiding van wat daarin gewicht kan krijgen.

Niet langer wachten op een volledig andere wereld, maar beginnen met de wereld die er al is.

Want machteloos toekijken naar wat verloren gaat is iets anders dan zien dat er wordt gebouwd.

Zien bouwen, doet bouwen.

Conditiebalans verschijnt binnenkort bij Zinplein.

Ontvang bericht zodra de eerste druk beschikbaar is.

De Zinplein-visie in één oogopslag.